ആഷ്ലിങ് വാൽഷ്  (Aisling Walsh) സംവിധാനം ചെയ്ത് 2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘മോഡി’ (Maudie) എന്ന സിനിമ, കനേഡിയൻ നാടൻ കലാകാരിയായ മോഡ് ലൂയിസിന്റെ (Maud Lewis) യഥാർത്ഥ ജീവിതകഥയുടെ മനോഹരമായ  ദൃശ്യാവിഷ്കാരമാണ്. ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അലട്ടിയ സന്ധിവാതത്തിനും പരിമിതമായ സാഹചര്യങ്ങൾക്കും ഇടയിലും, 1930-കളിലെ നോവ സ്കോഷ്യയിലെ തൻ്റെ കുടുസ്സുവീട്ടിൽ നിറങ്ങളും സന്തോഷവും വരച്ചുചേർത്ത ഒരു സ്ത്രീയുടെ കഥയാണിത്.

1. പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും സൗന്ദര്യം നിറഞ്ഞ ജീവിതം

1903 മാർച്ച് 7-ന് ജനിച്ച മോഡ് ലൂയിസ്, കുട്ടിക്കാലം മുതൽക്കേ സന്ധിവാതം എന്ന രോഗത്തോട്  പോരാടുകയായിരുന്നു. ഈ രോഗം അവരുടെ കൈകളെ ദുർബലമാക്കി, ശരീരത്തെ തളർത്തി, എന്നിട്ടും, ആഷ്ലിങിലെ കലാകാരി, ചിത്രകലയിൽ സർഗ്ഗാത്മകമായ സ്വാതന്ത്ര്യവും ആശ്വാസവും   കണ്ടെത്തി.

“എൻ്റെ മുന്നിൽ ഒരു ബ്രഷുള്ളിടത്തോളം കാലം, ഞാൻ സന്തോഷവതിയാണ്.”

മോഡിൻ്റെ യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലും, അത് പകർന്നാടിയ സാലി ഹോക്കിൻസിന്റെ (Sally Hawkins) അതുല്യാഭിനയത്തിലും  പ്രതിഫലിക്കുന്ന ഈ വാക്കുകൾ, എങ്ങനെയാണ് ചിത്രകല അവരുടെ ജീവശ്വാസമായി മാറിയതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

2. ഒന്നായിച്ചേർന്ന രണ്ട് ഒറ്റപ്പെട്ട ജീവിതങ്ങൾ

തൻ്റെ മുപ്പതുകളിൽ, എവററ്റ് ലൂയിസ് എന്നയാൾ വീട്ടുജോലിക്കായി നൽകിയ ഒരു പരസ്യത്തിന് മറുപടി നൽകിയതോടെയാണ് മോഡിന്റെ ജീവിതം മാറുന്നത്. ആ ബന്ധം വിവാഹത്തിൽ എത്തുകയും, എവററ്റിന്റെ ലളിതമായ ആ വീട് മോഡിന്റെ കലാവാസനയ്ക്ക് നിറങ്ങൾ ചാലിക്കാനുള്ള ക്യാൻവാസായി മാറുകയും ചെയ്തു.

വിശ്വാസരാഹിത്യത്തിൽ നിന്ന് അഗാധതയിലേക്ക് വേരാഴ്ത്തിയ സൗഹൃദത്തിലേക്ക് വഴിമാറുന്ന അവരുടെ ബന്ധം സിനിമയിൽ വളരെ സൂക്ഷ്മമായി ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മോഡിന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത പടർന്ന് പന്തലിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച്, എവററ്റ് അവരുടെ സംരക്ഷകനും മാനേജരുമായി മാറുന്നു. സ്നേഹത്തിൻ്റെയും ശാരീരിക പരിമിതികളുടെയും യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളികളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന കുഞ്ഞു പിണക്കങ്ങളും അവർക്കിടയിൽ രൂപപ്പെടുന്നത്  കാണാം.

3. ലാളിത്യത്തിൽ വിരിഞ്ഞ കല

പാഴ്മരക്കഷ്ണങ്ങളിലും, ബിസ്ക്കറ്റ് ടിന്നുകളിലും, എന്തിന്, തൻ്റെ വീടിൻ്റെ ചുമരുകളിലും വാതിലിലുമെല്ലാം മോഡ് ദിവസവും ചിത്രം വരച്ചു. മൃഗങ്ങളുടെയും പൂക്കളുടെയും പ്രകൃതിയുടെയുമെല്ലാം ചിത്രങ്ങൾ കാഴ്ചയിൽ ലളിതമായിരുന്നെങ്കിലും ഹൃദയത്തിൽ തൊടുന്നവയായിരുന്നു.

ചിത്രത്തിൽ  ഈ ഭാഗങ്ങൾ അതിമനോഹരമായി പുനരാവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. “വേദനയുടെയും  പ്രചോദനം നൽകുന്ന കലാസൃഷ്ടിയുടെയും നിമിഷങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന” അവരുടെ ജീവിതം, സിനിമ ഭംഗിയായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു.

4. നാടിൻ്റെ കൗതുകത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിൻ്റെ നെറുകയിലേക്ക്

ദാരിദ്ര്യത്തിനിടയിലും, മോഡിന്റെ വർണ്ണാഭമായ പോസ്റ്റ്‌കാർഡുകളും ചിത്രങ്ങളും ജനശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്നൊരാൾ അവരുടെ ചിത്രങ്ങൾ വാങ്ങിയതോടെ, മോഡിൻ്റെ പ്രശസ്തി രാജ്യം മുഴുവനും വ്യാപിച്ചു. വൈറ്റ് ഹൗസിൽ പോലും അവരുടെ ചിത്രങ്ങൾ ഇടം നേടി.

ഈ സിനിമ പുറത്തിറങ്ങിയതോടെ മോഡിന്റെ കലയോടുള്ള താല്പര്യം വീണ്ടും വർദ്ധിച്ചു. ഗാലറികളിൽ തിരക്കായി, അവരുടെ ചിത്രങ്ങളുടെ മൂല്യം ലേലത്തിൽ കുതിച്ചുയർന്നു.

5. സിനിമയിലൂടെ ആദരം

‘മോഡി’ എന്ന സിനിമ നിരൂപക പ്രശംസ നേടുകയും നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ വാരിക്കൂട്ടുകയും ചെയ്തു:

സാലി ഹോക്കിൻസ്: മോഡിന്റെ ചെറിയ ശരീരവും സന്ധിവാതം ബാധിച്ച ചലനങ്ങളും അതിമനോഹരമായി പകർത്തിയതിന് സാലി ഹോക്കിൻസ് ഏറെ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടു.

ഏഥൻ ഹോക്ക്: എവററ്റിന്റെ പരുക്കൻ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന് സ്നേഹസമ്പന്നനായ സൽസ്വഭാവിയിലേക്കുള്ള മാറ്റം ഗംഭീരമാക്കിയതിന് ഏഥൻ ഹോക്കും കയ്യടി നേടി.

കലാസംവിധാനം: മോഡിന്റെ 12×12 അടി വലുപ്പമുള്ള യഥാർത്ഥ വീടും അതിലെ വർണ്ണാഭമായ ലോകവും സിനിമയ്ക്കായി സൂക്ഷ്മതയോടെ പുനർനിർമ്മിച്ചു.

‘മോഡി’  പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

• നാടൻ കലയുടെ ആഘോഷം: മുഖ്യധാരാ കലാസങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് പുറത്തും സർഗ്ഗാത്മകതയ്ക്ക് വളരാൻ കഴിയുമെന്ന് ഈ സിനിമ കാണിച്ചുതരുന്നു.

• അതിജീവനത്തിൻ്റെയും പരിമിതികളുടെയും കഥ: ശാരീരിക പരിമിതികൾ ഒരു അവസാനമല്ലെന്നും, അത് അതിശക്തമായ ആവിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് വഴിവെക്കുമെന്നും മോഡിന്റെ ജീവിതം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

• സ്നേഹത്തിൻ്റെയും കൂട്ടുകെട്ടിൻ്റെയും ചിത്രം: ഒട്ടും ചേർച്ചയില്ലാത്ത രണ്ടുപേർക്കിടയിൽ പോലും പരസ്പരമുള്ള അംഗീകാരവും പിന്തുണയും എങ്ങനെ കഴിവുകളെ വളർത്തുമെന്ന് സിനിമ കാണിക്കുന്നു.

• നോവ സ്കോഷ്യയുടെ നേർക്കാഴ്ച: 1930-കളിലെ കാനഡയിലെ ഗ്രാമീണ ജീവിതവും സംസ്കാരവും ഈ സിനിമയുടെ ദൃശ്യങ്ങളിലൂടെ നമുക്ക് മുന്നിൽ തെളിയുന്നു.

ഒരു ജീവചരിത്ര സിനിമ എന്നതിലുപരി, ‘മോഡി’  മനുഷ്യന്റെ ആത്മശക്തിയെ ഊതിക്കാച്ചുന്ന  ദൃശ്യപ്രചോദനമാണ്. സാലി ഹോക്കിൻസിന്റെ ഹൃദയസ്പർശിയായ പ്രകടനത്തിലൂടെയും  സംവിധായികയുടെ വേറിട്ട കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെയും മോഡ് ലൂയിസിന്റെ യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലൂടെയുമെല്ലാം – പ്രതിസന്ധികളിൽ നിന്നും ലാളിത്യത്തിൽ നിന്നും  ജീവിതത്തിന് ഉദാത്തമായ അർത്ഥവും സൗന്ദര്യവും  കണ്ടെത്താനാകുമെന്ന് ഈ സിനിമ പ്രേക്ഷകരെ  ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

സാധാരണത്വത്തിലെ  അസാധാരണത്വം കണ്ടറിയാൻ, ഈ സിനിമ നമ്മെ  ക്ഷണിക്കുന്നു—കൈയിൽ ഒരു ബ്രഷും, ഹൃദയത്തിൽ വിടരുന്ന പൂക്കളുമായി.