സന്ദേശങ്ങൾ, കോളുകൾ, റീലുകൾ, മെസേജുകൾ കണ്ടതിന്റെ അറിയിപ്പുകൾ എന്നിങ്ങനെ നിരന്തരമായ ആശയവിനിമയത്തിന്റെ ലോകത്ത്, പങ്കാളികൾ മുമ്പെങ്ങുമില്ലാത്തവിധം സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ, അവർക്ക് പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്നത് കുറഞ്ഞുവരികയുമാണ്.

സ്നേഹമില്ലാഞ്ഞിട്ടല്ല; മറിച്ച്, വൈകാരികമായ ധാരണയെക്കാൾ വേഗത്തിൽ നമ്മുടെ ഭാഷ പരിണമിച്ചു എന്നുള്ളതാണ് പ്രശ്‌നം. വാക്കുകൾ പങ്കാളിയിൽ എത്തുന്നുണ്ട്, പക്ഷെ അതിൻ്റെ അർത്ഥവും വ്യാപ്തിയും എത്തുന്നില്ല എന്നു സാരം.

ഒരാൾക്ക് താൻ കേൾക്കപ്പെടുന്നില്ല എന്ന് തോന്നുന്നു. മറ്റേയാൾക്ക് തന്നെ തെറ്റിദ്ധരിക്കുകയാണ് എന്നും.

ലിംഗപരമായ ആശയവിനിമയ രീതികൾ, ന്യൂറോളജിക്കൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ, അടുപ്പം സ്ഥാപിക്കുന്ന രീതികൾ എന്നിവ കാരണം ബന്ധങ്ങളിലെ വൈകാരിക അകൽച്ച എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം. ഇത് സ്നേഹക്കുറവ് കൊണ്ടല്ല, നമ്മുടെ തലച്ചോറും ഹൃദയവും ബന്ധങ്ങളെ എത്രമാത്രം വ്യത്യസ്തമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു എന്നതിലാണ് വ്യത്യാസം.

ആധുനിക പ്രണയത്തിലെ വിരോധാഭാസം: ഇരുവരുമൊന്ന്, എങ്കിലും ഒറ്റയ്ക്ക്

പണ്ടുകാലത്ത് പരസ്പരം ഇത്രയേറെ  സംസാരിക്കാനുള്ള സാഹചര്യങ്ങളോ സംവിധാനങ്ങളോ ഇല്ലായിരുന്നു. എന്നാലിന്ന്, ആധുനിക ബന്ധങ്ങൾ തുടർച്ചയായ ഇടപെടലുകളിൽ തഴച്ചുവളരുന്നു, എങ്കിലും വൈകാരിക ബഹളത്തിൽ കഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ “സ്വരച്ചേർച്ചയില്ലാത്ത ബന്ധം” (Connection without Attunement) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പങ്കാളികൾ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടാവാം, പക്ഷേ അവർ തമ്മിൽ വൈകാരികമായ ഐക്യം ഉണ്ടാകുന്നില്ല. 

ഉദാഹരണത്തിന്, പങ്കാളികൾക്കിടയിലുള്ള സന്ദേശങ്ങൾ നോക്കാം.

ഒരാൾ മെസേജ് അയക്കുന്നു, “എനിക്ക് കുഴപ്പമില്ല,” അതിൻ്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം “വിശദീകരിക്കാൻ എനിക്ക് വയ്യ” എന്നാണ്.

അയാൾ മറുപടി അയക്കുന്നു, “ഓക്കെ,” അതിൻ്റെ അർത്ഥം “ഞാൻ ഇത് വഷളാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല” എന്നാണ്.

ഇരുവരും തങ്ങളെ ആരും ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല എന്ന തോന്നലോടെ അകന്നുപോകുന്നു.

യഥാർത്ഥത്തിൽ, ഇത് ഇവരിൽ ഒരാളുടെ തെറ്റുകൊണ്ടാണെന്ന് പറയാനാകില്ല.  വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലാണ് അവരുടെ മനസ്സുകൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

വൈകാരികമായ പിഴവുകൾക്ക് പിന്നിലെ ശാസ്ത്രം

വൈകാരികമായ പ്രോസസ്സിംഗിൽ ലിംഗാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള രീതികൾ ന്യൂറോസയൻസ് വളരെക്കാലമായി നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള വസ്തുതയാണ്.

പൊതുവായി പറഞ്ഞാൽ, വൈകാരിക ധാരണ, സഹാനുഭൂതി, വികാരങ്ങളുടെ വാക്കാലുള്ള ആവിഷ്കാരം എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന വലതുഭാഗത്ത് (right hemisphere) സ്ത്രീകൾ കൂടുതൽ സജീവമാകുന്നതായി കാണുന്നു.

എന്നാൽ, യുക്തി, പ്രവർത്തനം, പ്രശ്‌നപരിഹാരം എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഇടതുവശത്ത് (left hemisphere) പുരുഷന്മാരാണ് കൂടുതൽ സജീവം.  

അതുകൊണ്ട്, ഒരു സ്ത്രീ “നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വികാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നില്ല” എന്ന് പറയുമ്പോൾ, അവർ വൈകാരികമായ പൊരുത്തമാണ് (emotional resonance) തേടുന്നത്.

ഒരു പുരുഷൻ “സംസാരിക്കുന്നത് കൊണ്ട് എന്ത് മാറ്റമാണ് വരുന്നതെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലാവുന്നില്ല” എന്ന് പറയുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം പ്രായോഗികമായ ഒരു പരിഹാരമാണ് (practical resolution) തേടുന്നത്.

ഇരുവരും ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നുണ്ട് — പക്ഷേ വ്യത്യസ്തമായ ന്യൂറൽ ഭാഷകളിലൂടെയാണ് (neural languages) എന്ന് മാത്രം.

ശാന്തതയെ നിസ്സംഗതയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കുമ്പോൾ

ആന്തരിക തലത്തിൽ നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് പല പുരുഷന്മാരും വൈകാരിക പിരിമുറുക്കങ്ങളെ നേരിടുന്നത് . ഉള്ളിലേക്ക് ഒതുങ്ങുക, നിശബ്ദനാവുക, അല്ലെങ്കിൽ അകലം പാലിക്കുന്നതായി തോന്നുക.

യുക്തിസഹമായി തുടരാൻ, വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങളെ തലച്ചോറിലെ പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടക്സ് അടിച്ചമർത്തുന്ന ഈ പ്രക്രിയയെ ന്യൂറോസയൻ്റിസ്റ്റുകൾ കോഗ്നിറ്റീവ് ഡൗൺറെഗുലേഷൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

എന്നാൽ, വൈകാരികമായ പ്രതികരണം നൽകാൻ രൂപപ്പെടുത്തപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക്, ഈ നിശബ്ദത പലപ്പോഴും ഒഴിഞ്ഞുമാറുന്നതായോ നിസ്സംഗതയായോ അനുഭവപ്പെടുന്നു.

അവൾ ഈ ശാന്തതയെ നിസ്സംഗതയായി  വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു, ആലോചനയെ നിരാകരണമായി കാണുന്നു.

ഇത് ബന്ധങ്ങളിൽ ഒരു വൈകാരിക വലയം സൃഷ്ടിക്കുന്നു:

അയാൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യാൻ വേണ്ടി പിൻവലിയുന്നു → അവൾക്ക് അവഗണിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുന്നു → അവൾ വൈകാരികമായി പ്രതികരിക്കുന്നു → അയാൾ കൂടുതൽ പിൻവലിയുന്നു.

ഇതിൽ ആർക്കും തെറ്റില്ല; ഇരുവരും സ്വയം സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്.

സഹാനുഭൂതിയിലെ വിടവ്: കേൾക്കുന്നതും മനസ്സിലാക്കുന്നതും

പങ്കാളികൾ പലപ്പോഴും പരസ്പരം വൈകാരികാവസ്ഥയെ കുറച്ചുകാണിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ് എന്ന്, മനഃശാസ്ത്രത്തിലെ സഹാനുഭൂതിയിലെ വിടവ് എന്ന പ്രതിഭാസം വിശദീകരിക്കുന്നു.

സംയമനം പാലിക്കാൻ പരിശീലനം ലഭിച്ച പുരുഷന്മാർ, കാണുന്ന വികാരങ്ങളെ പലപ്പോഴും കുറച്ചുകാണിക്കുന്നു. വാക്കുകൾ കൊണ്ടല്ലാത്ത  സൂചനകളെ (nonverbal cues) വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ പരിശീലനം ലഭിച്ച സ്ത്രീകൾ, വൈകാരികമായ സാന്നിധ്യമില്ലായ്മയെ ശ്രദ്ധിക്കാൻ കൂടുതൽ താൽപ്പര്യം കാണിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട്, അവൾ “നിങ്ങൾ എന്നെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല” എന്ന് പറയുമ്പോഴും, “ഞാൻ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട്” എന്ന് അയാൾ വാദിക്കുമ്പോഴും, ഇരുവരും ശരിയായിരിക്കാം — പക്ഷേ അവർ സ്നേഹത്തിൻ്റെ വ്യത്യസ്ത ഭാഷകളിലാണ് സംസാരിക്കുന്നത്.

അവൾക്ക് വേണ്ടത്: വൈകാരികമായ അംഗീകാരം.

അയാൾക്ക് വേണ്ടത്: വൈകാരികമായ സുരക്ഷിതത്വം.

ഇവിടെ ഇല്ലാത്തത്: ഇവ രണ്ടിനും ഇടയിലെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കണ്ണി.

അടുപ്പം സ്ഥാപിക്കുന്നതിലെ സൂചനകൾ: പരോക്ഷമായ സംഘർഷം

അറ്റാച്ച്മെൻ്റ് സൈക്കോളജി (Attachment psychology) ഈ വിഷയത്തിന് മറ്റൊരു തലം നൽകുന്നു.

വ്യത്യസ്തമായ അടുപ്പം സ്ഥാപിക്കുന്ന രീതികൾ (Attachment Styles) ഉള്ള പങ്കാളികൾ — ആശങ്കയുള്ളവർ (Anxious – ഉറപ്പ് ആവശ്യമുള്ളവർ), ഒഴിവാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവർ (Avoidant – സ്വകാര്യത ആവശ്യമുള്ളവർ) — പലപ്പോഴും പരസ്പരം അറിയാതെ തന്നെ വികാരങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നു.

സമ്മർദ്ദത്തിലാകുമ്പോൾ, ആശങ്കയുള്ള പങ്കാളി അടുപ്പം തേടുന്നു.

ഒഴിവാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന പങ്കാളിയാകട്ടെ, ഏകാന്തതയിലൂടെ ശാന്തത തേടുന്നു.

ഓരോരുത്തരും മറ്റേയാളുടെ ഈ സഹജാവബോധത്തെ നിരാകരണമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു.

ഇത് പൊരുത്തക്കേടല്ല — മറിച്ച് തെറ്റായ വിന്യാസമാണ് പ്രകടമാക്കുന്നത്.

ഈ ധാരണയില്ലായ്മ തുടരുമ്പോൾ, മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ “മ്യൂച്വൽ ഡിസ്‌റെഗുലേഷൻ” (പരസ്പര അസ്ഥിരത) എന്ന് വിളിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് ഇത് നയിക്കുന്നു — അതായത്, ഇരുവർക്കും വ്യത്യസ്ത രീതിയിൽ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഒരു തോന്നൽ ഉണ്ടാകുന്നു.

ആധുനിക ആശയവിനിമയം എങ്ങനെ പ്രശ്‌നം വഷളാക്കുന്നു

സാങ്കേതികവിദ്യ വൈകാരികമായ വിടവുകളെ വലുതാക്കുന്നു.

സന്ദേശം കണ്ടിട്ടും മറുപടിയില്ലാത്തത് ഒഴിവാക്കലായി തോന്നുന്നു.

ഒരു പ്രതികരണം വൈകുന്നത് മൂല്യം കൽപ്പിക്കുന്നില്ല എന്ന് തോന്നിക്കുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ നിശബ്ദത വൈകാരികമായ അനിശ്ചിതത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു — കുറച്ച് മണിക്കൂറുകൾക്ക് മുമ്പ് നിശബ്ദതയായിരുന്നത്, ഇപ്പോൾ ഒരാളുടെ അസ്തിത്വപരമായ മൂല്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയമായി മാറുന്നു.

പുരുഷന്റെ കാഴ്ചപ്പാട്: സമാധാനത്തിനായുള്ള നിശബ്ദവിങ്ങൽ

പല പുരുഷന്മാർക്കും ശാന്തത എന്നാൽ വൈകാരികമായ അകൽച്ചയല്ല, മറിച്ച് കാര്യങ്ങൾ വഷളാകുന്നത് തടയാനുള്ള ഒരു നിയന്ത്രണ ശ്രമമാണ് — ഒരു ആന്തരിക പരിശ്രമം.

എങ്കിലും, അവരുടെ ഈ നിശ്ചലത പലപ്പോഴും കരുതലില്ലായ്മയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇങ്ങനെ ആവർത്തിച്ച് തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അത് വൈകാരികമായ തളർച്ചയ്ക്കും ആത്മവിശ്വാസമില്ലായ്മക്കും കാരണമാകുന്നു.

എ.പി.എ.യുടെ ലിംഗഭേദവും വികാര പഠനവും (Gender and Emotion Study – 2020) കണ്ടെത്തിയത്, സ്വയം നിയന്ത്രിത നിശബ്ദത പാലിക്കുന്ന പുരുഷന്മാർ, അവരുടെ വൈകാരിക ഉദ്ദേശ്യം നിസ്സംഗതയായി വായിക്കപ്പെടുമ്പോൾ നിസ്സഹായത  അനുഭവിക്കാൻ 60% കൂടുതൽ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ്.

നിശബ്ദനായ പങ്കാളി പലപ്പോഴും നിസ്സംഗനല്ല — മറിച്ച്, ശാന്തമായ സഹാനുഭൂതിക്ക് അംഗീകാരം നൽകാത്ത ഒരു വ്യവസ്ഥയിൽ അമ്പരന്നുപോയവനാണ്.

മുന്നോട്ടുള്ള വഴി: വൈകാരിക ഭാഷ വീണ്ടും പഠിക്കുക

1.വാക്കുകൾക്കപ്പുറം കേൾക്കുക. ചിലപ്പോൾ സ്നേഹം നിശബ്ദമായിരിക്കും. ശബ്ദത്തിലെ ഭാവം, ഇടവേളകൾ, ശരീരഭാഷ എന്നിവ ശ്രദ്ധിക്കുക — ഹൃദയത്തിന് വാക്കുകളിൽ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയാത്തത് അവ പലപ്പോഴും വെളിപ്പെടുത്തും.

2.പരിഹരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അംഗീകരിക്കുക. അംഗീകാരം വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു;  “നിങ്ങൾക്ക് അങ്ങനെ തോന്നുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നു” എന്ന് പറയുന്നത് ഒരുപാട് ക്ഷമാപണങ്ങളേക്കാൾ ഫലം ചെയ്യും.

3.വൈകാരിക ശൈലികളെ ബഹുമാനിക്കുക. അകലം എന്നാൽ താല്പര്യമില്ലായ്മയല്ല, വികാരപ്രകടനങ്ങൾ എന്നാൽ അമിത പ്രതികരണവുമല്ല. വൈകാരിക പൊരുത്തം തുടങ്ങുന്നത് നിയന്ത്രണത്തിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലൂടെയാണ്, അല്ലാതെ അവയെ പരിഹരിക്കുന്നതിലൂടെയല്ല.

4.പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ  സഹാനുഭൂതി പരിശീലിക്കുക. നിങ്ങൾ കേട്ടത് തിരികെ പറയുക — “അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല എന്ന് തോന്നുന്നു എന്നാണോ നിങ്ങൾ പറയുന്നത്?” — ഇത് സംഭാഷണത്തെ തർക്കത്തിൽ നിന്ന് സംഭാഷണത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നു.

കാതലായ കാര്യം

മിക്ക ബന്ധങ്ങളും സ്നേഹക്കുറവ് കൊണ്ട് തകരില്ല; അവ പരിഭാഷപ്പെടുത്താത്ത വികാരങ്ങൾ കാരണമാണ് തകർന്നടിയുന്നത്.

അയാൾ സംസാരിക്കുന്നത് ശാന്തതയിലാണ്. അവൾ കേൾക്കുന്നത് വൈകാരികമായും.

അയാൾ സമാധാനം തേടുന്നു. അവൾ തെളിവുകൾ തേടുന്നു.

ഇരുവരും ശരിയാണ് — പക്ഷെ  ഇരുവരും കേൾക്കപ്പെടുന്നില്ല.

 ഉച്ചത്തിലുള്ള സംസാരമല്ല; മറിച്ച് ശാന്തമായി കേൾക്കുക എന്നതാണ് പരിഹാരമാർഗ്ഗം.

സ്നേഹം, പ്രതിരോധമില്ലാതെ കേൾക്കാനും വിധിക്കാതെ കാണാനും പഠിക്കുമ്പോൾ, നിശബ്ദത അകലമായി തോന്നുന്നത് അവസാനിക്കുകയും അത് തിരിച്ചറിവായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.

References

1. Cahill, L., Uncapher, M. R., Kilpatrick, L., Alkire, M. T., & Turner, J. (2004). Sex-Related Hemispheric Lateralization in Emotional Memory. Brain and Cognition.
2. Ochsner, K. N., & Gross, J. J. (2005). The cognitive control of emotion. Trends in Cognitive Sciences.
3. Loewenstein, G. (2005). The Empathy Gap: Building Bridges Across Emotional Divides. American Psychological Association Review.
4. Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in Adulthood: Structure, Dynamics, and Change.